Nguyễn Khải - một ngòi bút nổi bật ở “tính vấn đề”
Năm 1995, khi Nhìn lại những trang viết của mình Nguyễn Khải vẫn mong muốn viết khác trước, bởi ông cho rằng: “Nghệ thuật đích thực phải là nhu cầu cấp thiết từ bên trong, từ ngọn lửa bùng cháy từ bên trong. Và khi nó đã phá ra được một cửa để câu chữ, hình ảnh, cách bố cục tràn ngập trên trang giấy thì chính người sinh thành ra nó cũng không biết là mới, là lạ, là đẹp, chỉ thấy phải như thế, bắt buộc là như...
Tiếng gọi; Về thăm ngoại
Chiều nay con về mưa thưa mái tóc
Năm tháng xa quê đêm mơ tiếng ngoại
Tất tưởi tìm con khi ráng chiều mỡ gà
Và chiều nay
Ngoại không còn nữa ngồi bậc cửa
Nhổ sợi tóc xanh cuối cùng sót lại
Thắt thành chiếc thòng lọng
Cho con buộc cành tre đi bắt chuồn chuồn
Nhớ gì như nhớ ca dao; Hồng
Sinh từ nguồn mạch ca dao
Tôi như trăng mọc chỗ nào có em
Nợ nần chi buổi tròm trèm
Củ khoai vùi đất cũng thèm số dư
Tổ quốc; Con theo cha giữ nước phía biển Đông
Tổ quốc là cây lúa
Chín vàng mùa ca dao
Như dáng người thôn nữ
Nghiêng vào mùa chiêm bao
Cổ tích xưa có một nàng công chúa
con ơi con gái của cha
con giơ ngón tay như cánh buồm đón gió
cuộc đời thêm một thiên thần bé nhỏ
cha thả theo con câu thơ ngàn sóng vỗ
đẩy chiếc thuyền con đi
Chiếc gậy Bác Hồ
Quá nửa đời người, được tới Thủ đô
Nhìn chiếc gậy, bỗng từ sâu thẳm vọng
Thời gian mở đến mạch nguồn cuộc sống
Con nhận về từ dấu gậy đầu tiên…
Mẹ là Mẹ của chúng tôi; Ghi ở Côn Đảo
Con đi Mẹ chẳng phân vân
Ngày vui chiến thắng
Mẹ lần trang thư
Nỗi đau đau đến nát nhừ
Một mình một bóng Mẹ giờ đơn côi
Hoa hồng và ra hoa màu môi đỏ; Hoa trong ánh lửa bao nhiêu đợi chờ
Chùm nhện già dời tổ
Chúng nhớ mùi khói bay lên, con kịp làm bếp mới
Chái bếp mênh mông
Con úp mặt thổi
Hoa trong ánh lửa bao nhiêu đợi chờ
Hoa trong mỗi mái chèo bớt dần nghèo đói
Chái bếp đượm mùi
Sao mẹ lại rời con?
Không tọa độ
không biến mất nhưng không ai tìm thấy
người im lặng dưới tán cây
bình yên nào ngồi xuống
bình yên nào đứng dậy
bình yên nào vẹn nguyên
chân trời như nhiên nắng
bỏ mặc sự tìm kiếm của thời gian
nỗi nhớ dày lên sau sần sùi lớp vỏ
câu chuyện tự làm đầy chính nó
Tháng Giêng
Ngày cũng non theo từng nét chữ
Em gõ thời gian phím nhỏ reo
Câu thơ neo theo cánh gió
Hái vầng trăng tròn ướp tháng giêng.
