Nguyễn Khải - một ngòi bút nổi bật ở “tính vấn đề”
Năm 1995, khi Nhìn lại những trang viết của mình Nguyễn Khải vẫn mong muốn viết khác trước, bởi ông cho rằng: “Nghệ thuật đích thực phải là nhu cầu cấp thiết từ bên trong, từ ngọn lửa bùng cháy từ bên trong. Và khi nó đã phá ra được một cửa để câu chữ, hình ảnh, cách bố cục tràn ngập trên trang giấy thì chính người sinh thành ra nó cũng không biết là mới, là lạ, là đẹp, chỉ thấy phải như thế, bắt buộc là như...
Lục bát tặng mẹ vợ
Mẹ ngồi
khóc trắng bờ lau
nỗi niềm trở dạ cơn đau lớn thầm
sao trời
nghiêng đổ lâm râm
cơn mưa trổ hạt với mầm a… ê
Cát Quảng Trị
Tôi đi tìm em
lông chông đuổi nhau nhớ thời nông nổi
trao ánh mắt ran ríu
nâng nhau lên nhịp thở vị người
Trở về mùa hạ
Ôi nỗi nhớ đêm ngày đốt lửa
Có ai hong mà hoa cỏ nở vàng
Cơn lốc đi tìm em cuốn trôi mọi nẻo đường
Bỗng như sốt
lạnh run trước em mảnh mai như chiếc lá
Tôi trở về tuổi hai mươi mùa hạ
Tình yêu chênh vênh thác đổ
Dưới bóng mùa hè
Rồi ngày cũng xanh hơn
chở quãng chiều không thật
Bầy chim ri tha thiết thanh cửa mùa hè
nghe cơn mưa gieo riêng điều bí mật
có thể chúng cần hơn em
những ráng chiều ủ ấm
Biển
anh và em
hình hài của cát
bình minh trên nhịp sóng
âm vang thuở hồng hoang
Từng ngụm heo may; Một chấm xanh
nhiều năm rồi
sông đầy lên những nhánh rong non
đầy lên cánh chim trĩu nặng ráng chiều
tôi uống tôi từng ngụm heo may chớm trở
và đâu đó
tiếng ve ra bề cầm cự.
Ánh sáng nhiệm mầu; Trả giá cô đơn
tình yêu thực bắt đầu từ bóng tối
bào thai sinh ra loài người
vầng trăng mang ánh sáng mặt trời
trái tim đầy mặt đất
hãy yêu đi em nhé
dù chỉ là đom đóm của nhau
nhưng là vầng trăng vĩnh cửu
nước mắt nuôi ánh sáng nhiệm mầu.
Bài thơ không lời
em như bài thơ không lời
trôi trên biển vắng một đời phù dung
bơi cho đến tận vô cùng
dạt trôi cuối bãi tương phùng đầu non
trôi chưa hẳn mất hay còn
biết đâu bến đục bến trong bể đời
dễ gì sóng vỗ ngàn khơi
cứ trôi về phía chân trời mà yêu.
Hòn Dấu; Trà muộn
Ở nơi này
khuất sau gương mặt thời gian
hằng đêm tôi mơ thấy
bóng người xưa giong buồm ra khơi
và những tia sáng phản chiếu lên mặt nước
triệu triệu vì sao tinh tú vụt qua
Hẹp ngõ
Tường lõm dài xước vệt ghi đông
Ngõ là vệt lõm của thành phố
Xước vào mãi những lớp người
Thành ra ngõ bình thường ngày thường
Mặt người bình lặng ngõ tối dài
Gửi ra mặt đường giấc mơ
Đi ra đông người đang nói to
Đi ra những cuối ngày trở lại
Vệt ra vào đều đều im lặng
