Ariêu Piing còn gọi là lễ nhà mồ, lễ cải táng, lễ bốc mả, một trong những nghi lễ quan trọng trong đời sống tâm linh của người Pa Kô. Đây là lễ hội tín ngưỡng độc đáo, tỏ lòng tôn kính, tưởng nhớ đến những người đã khuất. Người Pa Kô không nhớ lễ hội có từ khi nào, nhưng khi lễ Ariêu Piing tổ chức, dù xa xôi cách trở, họ vẫn luôn thu xếp để trở về tham dự lễ.
Nội dung chính của lễ hội là cất bốc hài cốt của người thân trong dòng họ được an táng rải rác trong rừng quy tập về một khu vực gần nhà để tiện chăm sóc, viếng thăm. Người đã khuất sẽ được xây dựng lăng mộ, trang trí mồ mả. Nghi lễ còn có ý nghĩa mang lại bình yên, siêu thoát cho người đã khuất, mang lại cuộc sống tốt lành cho người dân. Trong nghi lễ, người dân mặc trang phục truyền thống, biểu diễn các điệu nhạc như cồng chiêng, trống…
Lễ hội còn thể hiện sự đoàn kết gắn bó huyết thống trong cộng đồng dân cư, cùng chung tay xây dựng bản làng no ấm và hạnh phúc. Tùy theo đời sống kinh tế của làng bản, dòng họ mà lễ hội Ariêu Piing được tổ chức 10 - 15 năm một lần, kéo dài 2 - 3 ngày.
Nghệ nhân Ưu tú Kray Sức, người nhiều năm nghiên cứu văn hóa Pa Kô, cho biết ARiêu Piing không chỉ là lễ cải táng mà còn chứa đựng những giá trị về tín ngưỡng, đạo hiếu và tinh thần cộng đồng. Lễ hội diễn ra trong không khí trang trọng và linh thiêng, tiếng cồng chiêng vang vọng khắp núi rừng, hòa cùng điệu múa uyển chuyển của những người con Pa Kô như lời tri ân gửi đến các bậc tiền nhân. Trước khi diễn ra, cộng đồng tổ chức họp bàn, chuẩn bị lễ vật, dựng nhà mồ, cây nêu và các công trình phục vụ nghi lễ. Các nghi thức chính gồm lễ bốc mộ, khai mả, lễ đón khách, lễ âm công, lễ đâm trâu, đưa hài cốt về nhà mồ mới, lễ cảm ơn và tổng kết lễ hội.
Việc ARiêu Piing được ghi danh Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia góp phần bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống của người Pa Kô, đồng thời tạo nền tảng để địa phương phát huy di sản gắn với phát triển du lịch văn hóa. Chủ tịch UBND xã Tà Rụt Nguyễn Sỹ Huấn cho biết, việc được ghi danh Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia là sự ghi nhận những giá trị văn hóa đặc sắc mà đồng bào Pa Kô đã gìn giữ qua nhiều thế hệ. Đồng thời, đây cũng là trách nhiệm để chính quyền và người dân tiếp tục bảo tồn, trao truyền và phát huy di sản.
