Giới thiệu
Tin tứcSự kiện & Đối thoại
Sáng Tác
Nghệ thuật
Lý luận & Phê bìnhNgười & Đất quê hương
MultiMedia
Zalo

Người Việt trên đất Thái

LÊ VĨNH NHIÊN    22/07/2026    34
Dưới nắng vàng rực rỡ của một ngày cuối tháng Tám, chúng tôi đặt chân đến vùng Đông Bắc Thái Lan. Cảm xúc dâng trào khi nghe cộng đồng người Việt tại đây chia sẻ về nỗ lực vươn lên trong cuộc sống và việc giữ gìn bản sắc Việt trên đất Thái. Họ không chỉ mang theo những giá trị văn hóa sâu sắc từ quê hương, mà còn góp phần vào sự phát triển thịnh vượng của đất nước Thái Lan. Những nỗ lực và thành tựu của cộng đồng người Việt nơi đây chính là lời tri ân sâu sắc nhất gửi về cội nguồn.

Nét đẹp Bản Mạy

Bản Mạy (làng Nà Thoọc, tỉnh Nakhon Phanom) hiện lên trước mắt chúng tôi như một bức tranh tuyệt đẹp của sự hòa quyện giữa con người và thiên nhiên. Sáng sớm, khi ánh nắng bắt đầu lên, ngôi làng tỏa sáng trong màu xanh của cây cối, sắc vàng của những ruộng lúa chín và sắc đỏ của những ngôi nhà nhỏ xinh. Cuộc sống ở đây dường như diễn ra chậm rãi, nhưng tràn ngập sự yêu quý thiên nhiên. 

Với hơn 90% dân số là người Việt, Bản Mạy từ lâu đã trở thành biểu tượng sống động của sự gắn kết văn hóa Việt - Thái. Khi bước vào làng, chúng tôi được chìm đắm trong cảm giác bình yên của những ngôi nhà truyền thống nằm ẩn mình giữa những cánh đồng bát ngát và những vườn cây trĩu quả. Đây không chỉ là một cộng đồng có đông bà con Việt kiều sinh sống mà còn là một điểm hẹn của những giá trị văn hóa, tình yêu quê hương và lòng tự hào dân tộc sâu sắc. Bà con Việt kiều sinh ra và lớn lên tại Bản Mạy vẫn luôn gìn giữ từ ngôn ngữ đến các phong tục tập quán của Việt Nam. Họ duy trì và lan tỏa ngôn ngữ tiếng Việt trong đời sống hằng ngày, từ người lớn đến các em nhỏ chưa từng bước chân về đất mẹ. Ngôi đền thờ Đức Thánh Trần Hưng Đạo với kiến trúc uy nghi và mang phong cách kiến trúc thuần Việt, là nơi bà con Việt kiều thường lui tới, thắp hương dâng lễ để gửi gắm lòng thành kính hướng về tổ tiên.

Cuộc sống ở Bản Mạy vẫn giữ được sự mộc mạc, hiền hòa, nơi mà từng hơi thở, từng cử chỉ đều thể hiện sự hiểu biết và tình yêu thương sâu sắc đối với quê hương. Cộng đồng ở đây sống đơn giản nhưng vô cùng giàu có về tinh thần, luôn chia sẻ và giúp đỡ nhau trong cuộc sống hàng ngày.

Đi sâu vào làng, chúng tôi không khỏi xúc động khi đứng trước làng Hữu nghị Thái Lan - Việt Nam, một công trình bề thế, đẹp như tranh. Đây không chỉ là điểm du lịch hấp dẫn mà còn là mái nhà ấm áp cho những tấm lòng xa xứ. Mỗi dịp lễ tết, bà con Việt kiều lại tụ họp nơi đây, thắt chặt tình đoàn kết, cùng nhau giữ gìn bản sắc văn hóa Việt.

Khu tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh hiện lên uy nghi và trang trọng. Đây là công trình có tổng kinh phí đầu tư khoảng 34 tỷ đồng, trong đó Chính phủ Việt Nam hỗ trợ 31 tỷ đồng. Ngôi nhà đơn sơ nơi Bác từng ở, cây dừa, cây khế do chính tay Bác trồng vẫn xanh tươi, tỏa bóng mát như biểu tượng của sự trường tồn và lòng kính yêu vô bờ bến. Trong không gian trang nghiêm ấy, chúng tôi trào dâng niềm xúc động trước tình cảm sâu đậm của bà con Việt kiều dành cho quê hương. Dù sinh ra và lớn lên trên đất Thái, nhưng trong tim họ, tình yêu quê nhà, lòng biết ơn và sự kính trọng đối với Bác Hồ vẫn luôn cháy bỏng.

Làng Hữu nghị Thái Lan - Việt Nam không chỉ là nơi để nhớ về quá khứ mà còn là cầu nối yêu thương, đưa những người con xa xứ về gần hơn với Tổ quốc. Những câu chuyện, những ký ức, những giá trị truyền thống được giữ gìn và lan tỏa, như dòng sông không ngừng chảy, như tình người không phôi phai.

Ngọn lửa yêu nước bất diệt

Những câu chuyện về cuộc sống của kiều bào tại Thái Lan làm chúng tôi thấm thía và cảm động. Ông Dương Văn Can, sinh năm 1949, đang sống ở tỉnh Mukdahan là một minh chứng cho tinh thần bất khuất và lòng yêu nước sâu sắc của người Việt. Ông đã hai lần bị bắt giam chỉ vì tội “dạy tiếng Việt”. Với ông, việc truyền dạy tiếng mẹ đẻ không chỉ là một trách nhiệm mà còn là một sứ mệnh thiêng liêng. Mặc dù phải trả giá bằng những năm tháng tù đày, ông vẫn kiên định với lý tưởng “Tiếng Việt còn là nước Việt còn”. Tinh thần này đã trở thành động lực mạnh mẽ, thôi thúc cộng đồng người Việt tại Thái Lan kiên trì bảo vệ và truyền dạy ngôn ngữ mẹ đẻ cho các thế hệ sau.

Hình ảnh bà Nguyễn Thị Xuân Oanh đã ngoài 80 tuổi, đều đặn mỗi tuần ba buổi dạy miễn phí tiếng Việt cho các cháu Việt kiều tại Udon Thani làm chúng tôi không khỏi xúc động. Ở tuổi xế chiều, bà vẫn nhiệt tình cống hiến thời gian và tâm huyết để gieo mầm ngôn ngữ và văn hóa Việt trong lòng thế hệ trẻ.

Mặc dù gặp nhiều khó khăn, việc dạy và học tiếng Việt tại Thái Lan vẫn được duy trì và ngày càng phát triển. Hội người Việt Nam toàn Thái Lan đã phát động phong trào “Về nhà nói tiếng Việt” trong cộng đồng kiều bào. Phong trào này đã nhận được sự hưởng ứng nhiệt tình, không chỉ giúp giữ gìn ngôn ngữ mà còn là cầu nối để các thế hệ sau hiểu và trân trọng cội nguồn của mình.

Những câu chuyện của ông Dương Văn Can và bà Nguyễn Thị Xuân Oanh chỉ là hai trong số rất nhiều tấm gương “yêu tiếng mẹ đẻ” của người Việt nơi đất khách. Dù xa quê hương ngàn dặm, họ vẫn đang viết nên những trang sử đầy tự hào về lòng yêu nước, về tinh thần gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Họ xứng đáng được tôn vinh, bởi vì những nỗ lực đó đã truyền cảm hứng mạnh mẽ cho mọi con dân người Việt trong và ngoài nước.

Giữ gìn bản sắc văn hóa

Người Việt sinh sống ở Đông Bắc Thái Lan, dù đã trải qua biết bao thế hệ sinh ra trên đất Thái, mỗi dịp Tết Nguyên đán, những chiếc áo dài truyền thống lại được trân trọng diện lên, làm rạng rỡ nét đẹp Việt Nam. Những món ăn đặc trưng của quê hương như bánh chưng, nem rán, giò lụa được chuẩn bị một cách tỉ mỉ, cẩn thận, gợi nhớ hương vị tết quê nhà. 

Việc thờ cúng tổ tiên và duy trì các khu lăng mộ cho người Việt rộng vài hecta, cùng hệ thống nhà thờ họ tộc là minh chứng cho đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”. Ở những nơi ấy, không khí đầm ấm, thiêng liêng như dòng máu Lạc Hồng chảy mãi trong tâm hồn mỗi người con đất Việt.

Mỗi dịp gặp nhau, bà con ôn lại cội nguồn, kể cho nhau nghe về sự tích Lạc Long Quân và Âu Cơ, về các vua Hùng, về Bác Hồ. Những câu chuyện ấy không chỉ là bài học lịch sử, mà còn là bài học về tình yêu thương, lòng tự hào dân tộc và ý chí kiên cường. Trong nhà các gia đình người Việt ở vùng Đông Bắc Thái Lan, đa số đều thờ ảnh và tượng của Bác ở nơi trang trọng nhất. Đó là nơi thiêng liêng để con cháu hàng ngày thắp hương, cầu nguyện, gửi gắm những ước mong về một cuộc sống bình yên, hạnh phúc và hướng về cội nguồn.

Trong mỗi câu chuyện chúng tôi lắng nghe của bà con Việt kiều trên đất Thái Lan đều thấm đượm một triết lý sâu sắc: Quá khứ vinh quang chỉ thực sự được trân trọng khi hiện tại và tương lai được xây dựng bền vững. Truyền thống yêu nước, niềm tự hào dân tộc vẫn luôn được nuôi dưỡng và bồi đắp, để xây dựng một cộng đồng đoàn kết, hướng về cội nguồn, góp phần phát triển mối quan hệ hữu nghị, hợp tác bình đẳng giữa Việt Nam - Thái Lan.

Trong ánh hoàng hôn trên đất Thái, chúng tôi chia tay bà con Việt kiều mà bồi hồi cảm xúc. Những bài học từ bà con Việt kiều trên đất Thái không chỉ là câu chuyện của những người con xa xứ mà còn là lời nhắc nhở cho tất cả chúng ta về giá trị của đoàn kết và tình yêu quê hương. Chúng tôi, những người may mắn được mang theo những ký ức ấy để chia sẻ, để lan tỏa và để khắc sâu thêm tình yêu bất diệt dành cho Tổ quốc.

L.V.N